Bộ trưởng Bộ TT&TT Lê Doãn Hợp

Sau sự kiện phóng vệ tinh VINASAT - 1, Việt Nam đã ghi tên mình vào top 20 quốc gia có vệ tinh địa tĩnh, khẳng định chủ quyền trên quỹ đạo và mở ra cơ hội kinh doanh dịch vụ vệ tinh. Báo BĐVN đã phỏng vấn Bộ trưởng Lê Doãn Hợp ngay sau khi ông từ French Guiana trở về.

Thưa Bộ trưởng, sự kiện phóng thành công vệ tinh VINASAT - 1 có ý nghĩa như thế nào đối với Việt Nam ?

Tôi cho rằng, việc chúng ta đầu tư vệ tinh VINASAT - 1 để khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên quỹ đạo vệ tinh là chủ trương đúng đắn. Sự kiện chúng ta vào "sân chơi" khai thác kinh tế không gian đã chứng tỏ rằng, Việt Nam đã hội nhập sâu rộng và toàn diện đối với thế giới cũng như khẳng định thương hiệu Việt Nam. Với việc phóng thành công vệ tinh VINASAT - 1, Việt Nam đã ghi tên mình vào danh sách 20 nước có vệ tinh địa  tĩnh. Hơn nữa, với yêu cầu thực tế của sự phát triển trong lĩnh vực viễn thông và truyền thông, đặc biệt là phục vụ cho vùng sâu vùng xa và biên giới hải đảo, đòi hỏi chúng ta không thể cứ mãi đi thuê vệ tinh của các nước khác được. Việc phóng thành công vệ tinh VINASAT - 1 còn mang ý nghĩa rằng chúng ta bắt đầu "kinh doanh bầu trời" và sánh vai chung vào các nước trên thế giới có vệ tinh. Tuy nhiên, phát huy hiệu quả vệ tinh VINASAT - 1 như thế nào còn phụ thuộc vào việc quản lý và khai thác của VNPT.

Hiện trên thế giới đã có tới 80 quả vệ tinh địa tĩnh của 20 quốc gia, trong đó riêng Mỹ sở hữu khoảng 40 quả vệ tinh. Khai thác tốt vệ tinh VINASAT - 1 sẽ mở ra cơ hội để chúng ta sớm phóng thêm nhiều vệ tinh nữa.

Sự kiện phóng vệ tinh VINASAT - 1 đã đi vào lịch sử của Viễn thông Việt Nam và cũng là sự kiện lớn của đất nước, là người trực tiếp chứng kiến, cảm giác của Bộ trưởng trước và sau thời khắc phóng vệ tinh này như thế nào?

Có thể những người chứng kiến lễ phóng vệ tinh tại Việt Nam không cảm nhận được không khí căng thẳng và sức nóng vào thời điểm chuẩn bị phóng vệ tinh. Còn chúng tôi, những người đi dự lễ phóng vệ tinh tại French Guiana đã cảm nhận được từng giờ từng phút về sức nóng của sự kiện này. Quả thật trước khi vệ tinh VINASAT - 1 được bấm nút phóng vào vũ trụ, tôi đã rất hồi hộp, sau khi phóng thì tự hào và tự tin. Tôi tự hào vì chúng ta đã đạt được dấu mốc lịch sử để nâng cao thương hiệu Việt Nam và tự tin vì chắc chắn sẽ khai thác tốt vệ tinh này. Sau khi vệ tinh VINASAT - 1 được phóng thành công, nhiều nước đã chúc mừng Việt Nam. 

Đối với việc phóng vệ tinh VINASAT - 1, tuy rằng chúng ta đã lựa chọn được đối tác có kinh nghiệm và uy tín trên thế giới, song không thể không tính đến phương án 2 khi việc phóng gặp sự cố. Vậy Bộ trưởng cho biết phương án 2 đã được chúng ta  tính đến như thế nào ?

Khi triển khai các sự kiện như vậy bao giờ cũng phải có hai phương án. Vệ tinh là lĩnh vực công nghệ cao và cần có sự phối hợp cực kỳ chặt chẽ của các bên gồm: Telesat của Canda (tư vấn giám sát), Lockheed Martin của Mỹ (sản xuất quả vệ tinh), ArianSpace của Pháp (chịu trách nhiệm phóng vệ tinh) và VNPT của ta (chủ đầu tư). Như vậy, chỉ cần một sơ suất nhỏ là sự cố hoàn toàn có thể xảy ra. Hơn nữa, ngay cả khi phối hợp chặt chẽ rồi thì sự thành công vẫn còn phụ thuộc vào cả yếu tố thời tiết. Tỷ lệ rủi ro trong khi phóng tuy không cao (khoảng 6%) nhưng vẫn có thể xảy ra. Bởi vậy, khi tham dự lễ phóng vệ tinh tại French Guiana, trong cặp tôi đã có hai bài phát biểu cho cả sự kiện phóng vệ tinh thành công và khi gặp sự cố (tất nhiên bài phát biểu dành cho việc phóng thành công được chuẩn bị kỹ hơn (cười). Nói vậy nhưng trong suốt cả quá trình trước khi phóng vệ tinh VINASAT - 1, tôi luôn tự tin là sẽ không xảy ra sự cố. Tất nhiên, mọi khả năng được chúng ta tính toán kỹ, kể cả tình huống xấu nhất. Bây giờ chúng ta rất vui mừng vì vệ tinh VINASAT -1 đã được phóng thành công lên quỹ đạo. Nói thật, nếu vệ tinh VINASAT - 1 phóng không thành công cũng sẽ tạo ra dư âm không tốt trong điều kiện đất nước đang phải đối mặt với lạm phát, tăng trưởng kinh tế bị chậm lại.

Khi sang tham dự lễ phóng vệ tinh VINASAT - 1, đâu là điều đã gây được ấn tượng đối với Bộ trưởng ?

Ấn tượng sâu đậm nhất của tôi là ý thức trách nhiệm và phong cách làm việc chuyên nghiệp của các chuyên gia, nhà khoa học tại Trung tâm vũ trụ Kourou. Các chuyên gia của nhà sản xuất vệ tinh, sản xuất tên lửa, tư vấn giám sát và nhà quản lý điều hành là VNPT đã phối hợp với nhau rất chặt chẽ. Thứ hai là sự chuẩn bị từ phía VNPT để vận hành và khai thác vệ tinh này qua chuyến đi thăm trạm điều khiển ở Quế Dương. Đội ngũ chuyên gia kỹ thuật rất trẻ và tự tin trong việc quản lý khai thác và vận hành vệ tinh VINASAT - 1. Thứ ba là tôi rất ấn tượng về khâu đảm bảo an toàn và an ninh cho khu vực phóng cũng như cho lễ phóng vệ tinh. Khi đến France Guiana, cảm nhận của chúng tôi là không khí nghiêm túc, thậm chí căng thẳng bao trùm toàn bộ khu vực này. Trước khi phóng vệ tinh, khu vực phóng đã được phong tỏa bởi vòng bên ngoài là pháo cao xạ, tiếp đó vòng thứ hai là xe tăng tuần tiễu bảo vệ và cuối cùng là bộ binh để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho cả khu vực. Khi chuyển vệ tinh ra bệ phóng trên đường ray đặc biệt thì đi kèm với đó là cả hệ thống chống sét nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho quả vệ tinh. Chính vì  tổ chức đảm bảo an ninh an toàn như vậy đã tạo cho tôi niềm tin cho việc phóng vệ tinh đầu tiên của Việt Nam sẽ thành công.  

Là người đã có nhiều năm công tác tại địa phương, lại ở một tỉnh có địa bàn nông thôn miền núi biên giới và bờ biển rộng dài như Nghệ An, Bộ trưởng có cảm nhận gì về những  lợi ích mà vệ tinh VINASAT  - 1 có thể mang lại cho người dân ?

Vệ tinh phóng thành công đã mở ra cơ hội để chúng ta ứng dụng các kỹ thuật mới phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân như việc ứng dụng dịch vụ viễn thông, Internet băng rộng, truyền hình qua vệ tinh… Quả thật, có lăn lộn ở cơ sở thì mới thấm được niềm mong mỏi của đồng bào miền núi, vùng sâu vùng xa được tiếp cận với những dịch vụ thông tin hiện đại như điện thoại, truyền hình, Internet… Nay với VINASAT-1, chúng ta có thể chủ động đưa thông tin đến những khu vực mà các phương thức truyền dẫn khác không đáp ứng được. Đặc biệt những ngư dân đi biển với số lượng ngày càng đông có thể sử dụng dịch vụ VINASAT-1 để thông tin liên lạc. Vệ tinh này còn phục vụ ứng cứu kịp thời khi có sự cố xảy ra như bão lũ. Vệ tinh VINASAT-1 sẽ làm cho thông tin của Việt Nam được đồng bộ hơn, đáp ứng yêu cầu cung cấp thông tin, nâng nhận thức, thay đổi tư duy, góp phần vào hội nhập quốc tế tốt hơn. Vệ tinh này không chỉ phục vụ cho Việt Nam mà còn có thể mở rộng để kinh doanh quốc tế.

Như vậy, vệ tinh VINASAT - 1 được phóng thành công trước ngày 30/4 đã đem lại nhiều ý nghĩa cho đất nước. Là người từng cầm súng chiến đấu và trực tiếp tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh,  Bộ trưởng có cảm nhận gì vào thời điểm 30/4 năm nay?

Tôi cho rằng việc phóng vệ tinh thành công trước dịp kỷ niệm Ngày chiến thắng 30/4 đem lại cho chúng ta không khí chính trị tốt hơn. Hàng năm, đến dịp 30/4, chúng tôi những người lính đã từng ra trận thường tổ chức gặp nhau để ôn lại truyền thống và tưởng nhớ những đồng đội đã khuất cũng như động viên nhau tiếp tục sống, làm việc và cống hiến nhiều hơn cho đất nước. Tôi cho rằng, ở thời điểm này chúng ta cần phải khơi dậy hào khí tiến công trong chiến tranh để biến thành hào khí trong làm ăn kinh tế, thúc đẩy đất nước phát triển. Bản thân tôi cũng như tất cả những người lính trở về sau chiến tranh đều là những người may mắn so với bao đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường hay vẫn còn sống trong sự hành hạ của thương tật do chiến tranh và chất độc màu da cam. Tôi cho rằng, quá khứ chỉ vẻ vang khi trở thành điểm tựa cho tương lai. Vào những dịp 30/4, chúng tôi thường soi lại bản thân để phấn đấu tốt hơn cho những người đã khuất và cho cả chính mình. Vì vậy, hầu hết những người lính đã từng cầm súng ra trận trở về thường sống có trách nhiệm và có ý chí phấn đấu tốt hơn bởi họ luôn mang trong mình ý thức trách nhiệm về quá khứ vinh quang của mình. Kỷ niệm ngày Chiến thắng 30/4, chúng ta cần làm tốt công tác giáo dục để thế hệ trẻ thấy được cái giá phải trả cho chiến tranh và trách nhiệm xây dựng đất nước giàu mạnh để không bao giờ có chiến tranh.

Xin cảm ơn Bộ trưởng!

Thái Khang (thực hiện)
(Nguồn: ICTnews - 05/05/2008)