Ông Đặng Hữu, Nguyên Trưởng Ban Khoa Giáo Trung Ương, Ông Nguyễn Ngọc Trân – P. Chủ nhiệm Ủy Ban Đối ngoại Quốc Hội, Ông Lê Đình Tiến - Thứ Truởng Bộ Khoa Học và Công nghệ, Ông Nguyễn Thiện Nhân - P. Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân TP.Hồ chí Minh, Ông Chu Hảo - Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao (CNC) Hòa Lạc, Ông Tạ Nguyên Ngọc - Vụ Trưởng Vụ Quan hệ Kinh Tế, Khoa học và Công nghệ thuộc Ủy Ban về người VN ở NN Bộ Ngoại Giao, Ông Phạm Chánh Trực - Trưởng Ban Quản lý SHTP, Ông Nguyễn Chánh Khê – Giám Đốc TT. Nghiên cứu Phát triển (R&D) của SHTP cùng trên 30 chuyên gia và nhà doanh nghiệp người VN ở NN đã tham dự cuộc gặp gỡ. Tham dự còn có đại diện một số tổ chức, hiệp hội và các trường đại học, viện nghiên cứu và báo chí trong nước.

Cuộc gặp gỡ gồm hai nội dung: hội thảo khoa học về CNC trong ngày 21/12/2004 và toạ đàm ” cần làm gì để lực lượng các nhà khoa học, chuyên gia, trí thức, các doanh nghiệp của người VN ở NN về làm việc tại khu CNC thành phố Hồ chí Minh” trong ngày 22/12/2004.

Phát biểu khai mạc, Ông Phạm Chánh Trực cho biết mục tiêu hàng đầu của SHTP là xây dựng một lực lượng sản xuất hiện đại – bao gồm các nhà khoa học trong nước và ngưòi VN ở NN - để nghiên cứu sáng tạo KHCN, tạo ra những điều thần kỳ cho thành phố Hồ chí Minh, cho đất nuớc. SHTP đang nỗ lực cùng các Sở ngành thành phố sớm hoàn thiện các công trình hạ tầng kỹ thuật, tạo ra môi trường làm việc thuận tiện để sẵn sàng đón tiếp các nhà khoa học, các doanh nghiệp trong và ngoài nuớc vào đầu tư sản xuất và nghiên cứu phát triển. Trước mắt, SHTP cung cấp miễn phí nhà xưởng cho các dự án R&D.

Theo Thứ Trưởng Lê Đình Tiến, hiện nay, tuy nước ta đã hội nhập rộng và sâu với thế giới nhưng chất lượng và hiệu quả tăng trưởng còn thấp; sản xuất có tăng, xuất khẩu nhiều nhưng dân và đất nước còn nghèo. Vì vậy, để rút ngắn khoảng cách, cần có bước đi đột phá trong công nghệ, đẩy mạnh nghiên cứu phát triển các ngành CNC, có chính sách thu hút các công ty lớn, hỗ trợ các khu ươm tạo và các doanh nghiệp CNC. Ông hy vọng Khu CNC TP.HCM sớm trở thành khu động lực của TP.HCM và cả nước.

GS. Nguyễn Ngọc Trân đã giới thiệu nội dung của Nghị quyết (NQ) 36/BCT về chính sách đối với người VN ở NN. Đây là một nghị quyết của Bộ Chính Trị có những nét mới như có tính mở và công khai, có liên quan đến tất cả hệ thống chính trị của VN. NQ 36 xem người VN ở NN là một bộ phận của dân tộc, là nguồn lực và là tiếp diện của VN đối với các nước sở tại. Những nội dung chính của NQ nhằm tạo điều kiện thể chế hóa những chính sách, biện pháp để kiều bào gắn bó với đất nước; có chỗ dứng vững chắc và bảo vệ văn hóa của kiều bào ở nước sở tại; và có thể dễ dàng về làm việc ở trong nước.

Trong Hội thảo, Hội Tin Học TP.HCM (HCA) đã trình bày về cảm nhận tích cực của các doanh nghiệp CNTT hội viên về môi trường CNTT TP.HCM và các hoạt động thúc đẩy thị trường của Hội trong năm 2005. Những hoạt động lớn trong năm 2005 của HCA mở rộng cửa đón nhận sự tham gia của các Anh Chị người VN ở VN.    

Tại buổi tọa đàm, nhiều ý kiến thẳng thắn và xây dựng đã được các Anh chị trong và ngoài nước phát biểu. Cử tọa ghi nhận sự hiện diện, phát biểu và lắng nghe đầy đủ của GS. Đặng Hữu, GS. Nguyễn Ngọc Trân, Vụ Trưởng Tạ Nguyên Ngọc trong cả hai ngày gặp gỡ.

Về nguồn nhân lực, chúng ta chỉ có thể bước vào thế kỷ 21 khi có con người nắm bắt được công nghệ của thế kỷ 21. Vì vậy, cần có chiến lược về nhân sự, tránh nghịch lý trong chiến tranh thì rất sáng tạo nhưng trong khoa học kỹ thuật lại rất bảo thủ. Cần cân nhắc giữa việc sử dụng ngân sách đưa đi đào tạo với việc thu hút lực lượng trí thức kiều bào về nuớc làm việc. Không chỉ cần những người có thể về nước tham gia công tác mà cần tạo điểu kiện đóng góp cho cả những người không có điểu kiện về nước làm việc.

Về sử dụng công nghệ, thì ngay trong khu CNC, vẫn cần có những CN thấp hỗ trợ để đẩy nhanh sự phát triển của CNC. Cần tập trung sức vào các khu CNC trọng điểm hiện nay như SHTP và Hoà Lạc nhưng trong quan điểm mô hình khu CNC mở, không tường chắn để các nguồn lực được huy động rộng khắp và được khai thác hiệu quả. Cần có chiến lược nắm bắt CNC. Có thể học tập những kinh nghiệm của Trung quốc. Chính lực lượng kiều bào của TQ đã góp phần quan trọng đem lại trình độ tiên tiến về công nghệ của TQ hiện nay. Những thành công vang dội của TQ trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ, công nghệ quốc phòng và cả trên thương trường thế giới là kết quả của một tầm nhìn sâu rộng về đãi ngộ và sử dụng nhân lực quốc gia trong bối cảnh toàn cầu của thế kỷ 21.

Về môi truờng làm việc và sinh sống tại VN, bên cạnh những chính sách cởi mở, nhà nuớc cần có những biện pháp nhằm giải quyết những việc cụ thể, nên cấp visa 5 năm cho những người công tác hoặc có dự án lâu dài ở trong nước, quan tâm đến thân nhân để Anh Chị yên tâm về gia đình khi công tác. Bên cạnh việc đãi ngộ được xem là điều kiện cần để xác nhận người có khả năng, thì việc bổ nhiệm người có năng lực vào vị trí lãnh đạo, sử dụng đúng người, giao quyền hạn tương xứng với trách nhiệm mới là điều kiện đủ để thu hút người tài, kể cả trong và ngoài nước.

Ngoài ra, nếu chỉ đơn giản so sánh hai con số thu hút ngoại tệ từ bên ngoài, một từ các nguồn viện trợ của thế giới cho VN trong thời gian qua được khoảng 17 tỷ USD với rất nhiều điều kiện ràng buộc, một từ nguồn thân nhân người VN ở NN lên đến trên vài chục tỷ USD mà không hề có một điều kiện nào. Phải chăng, nếu một cơ quan ngang bộ đảm nhận trách nhiệm này một cách thỏa đáng thì nguồn thu nhập ngoại tệ nhiều tình nghĩa này sẽ còn tăng gấp nhiều lần. Được lợi kép vừa con người vừa tiền của cho đất nước. 

Đối với sinh viên trong nước, một trong những công việc mà các Anh Chị có thể làm ngay là thành lập thư viện những luận văn tốt nghiệp của các Anh Chị đi trước và được thường xuyên cập nhật để sinh viên trong nước tham khảo, tiếp tục phát triển những đề tài này.

Trong hai ngày gặp gỡ, thông điệp mà mọi người có thể cảm nhận được chính là lòng mong mỏi thực sự có chuyển biến của bộ máy trong nước về nhận thức vai trò của cộng đồng người VN ở NN, niềm tin tưởng về đội ngũ trẻ trong nước có thể nhanh chóng tiêp cận tri thức công nghệ, cùng với nỗi âu lo chính đáng về khả năng nắm bắt thời cơ đi vào xã hội CNC chỉ dành cho những quốc gia có được sự chuẩn bị cần thiết.

(Nguồn: VP.HCA)